Давлат харидларида иштирок этиш электрон платформада рўйхатдан ўтишдан бошланади. Жараён мураккаб эмас, лекин тартибни билмасангиз, бир-икки кун беҳуда кетиши мумкин. Қуйида янги бошлаётган тадбиркор учун тўлиқ йўл.
Бошлашдан олдин нима тайёр бўлиши керак
- Рўйхатдан ўтган корхона ёки ЯТТ ва унинг СТИР рақами.
- ЭРИ (электрон рақамли имзо) калити — корхона раҳбари ёки ваколатли ходим номига.
- Компьютер. ЭРИ билан ишлаш телефонда эмас, компьютерда бажарилади.
- Ишлайдиган электрон почта ва телефон рақами. Тасдиқлаш хатлари ва билдиришномалар шу ерга келади.
- Банк ҳисоб рақами. Закалат ва тўловлар шу ҳисоб орқали ўтади.
1-қадам. ЭРИ калитини олинг
ЭРИ калити Солиқ қўмитасининг рўйхатга олиш маркази орқали берилади, аризани e-imzo.uz сайтида онлайн топшириш мумкин. Калит олингач, компьютерингизга E-IMZO модулини ўрнатинг: усиз сайт калитингизни "кўрмайди".
Калит паролини ёдда сақланг ва уни ҳеч кимга берманг. Шу парол билан сизнинг номингиздан ариза ва шартномалар имзоланади.
2-қадам. UzEx кабинетида рўйхатдан ўтинг
etender.uzex.uz (тендер ва танловлар) ҳамда xarid.uzex.uz (электрон дўкон ва аукционлар) битта биржа тизимининг платформалари. Рўйхатдан ўтиш улар учун умумий: бир марта кабинет очсангиз, иккала платформага ҳам шу кабинет орқали кирасиз.
- etender.uzex.uz сайтини очинг ва "Рўйхатдан ўтиш" тугмасини босинг.
- Рўйхатдан ўтиш усули сифатида ЭРИ ни танланг, калитингизни белгилаб, паролни киритинг.
- Ролингизни танланг: иштирокчи (етказиб берувчи). Буюртмачи роли давлат ташкилотлари учун.
- Оферта шартлари билан танишиб, розилик белгисини қўйинг.
- Корхона маълумотларини текширинг ва тўлдиринг: номи, раҳбар, манзил, телефон, электрон почта, банк реквизитлари.
Кўп маълумотлар СТИР бўйича давлат базаларидан автоматик олинади. Сизнинг вазифангиз уларни солиштириб, етишмаётганини қўшиш.
3-қадам. Почтани тасдиқланг
Тизим сўраса, кўрсатилган почтага келган хатдаги ҳаволани босиб, рўйхатдан ўтишни тасдиқланг. Хат келмаса, "Спам" папкасини текширинг. Тасдиқланмаган кабинет билан савдоларда қатнашиб бўлмайди.
4-қадам. Шахсий ҳисобни тўлдиринг
Савдоларда қатнашиш учун биржадаги шахсий ҳисобингизда маблағ бўлиши керак. Ундан закалат (иштирок кафолати) банд қилинади ва биржа хизмат ҳақи ечилади. Тўлов реквизитлари кабинетда кўрсатилади.
Пул тушиши банк иш вақтига боғлиқ, шунинг учун ҳисобни ариза топшириш кунидан олдинроқ тўлдиринг. Закалатнинг аниқ миқдори ва қайтарилиш шартлари ҳар бир лот ҳужжатларида ёзилади, уларни ариза беришдан олдин ўқинг.
5-қадам. Кабинетни ишга тайёрланг
- Ҳужжатлар папкаси. Гувоҳнома, устав, лицензия ва сертификатлар каби тез-тез сўраладиган ҳужжатларнинг скан нусхаларини PDF ҳолида битта папкада сақланг.
- Масъул ходим. Кабинет билан ким ишлашини ва ЭРИ калити кимда туришини олдиндан келишиб олинг.
- Лотларни кузатиш. Фаолиятингизга мос лотларни қидирув филтрлари орқали ҳар куни кўриб боринг. Кўп лотларда ариза қабул қилиш муддати қисқа бўлади.
Кўп учрайдиган муаммолар
- Сайт калитни кўрмаяпти. E-IMZO модули ўрнатилмаган ёки ишламаяпти. Модулни қайта ишга туширинг ва саҳифани янгиланг.
- Маълумотлар мос келмаяпти. СТИР бўйича олинган маълумот эскирган бўлса (масалан, раҳбар алмашган), аввал давлат реестридаги маълумотни янгилаш керак.
- Маблағ ҳисобда кўринмаяпти. Кўпинча тўлов топшириқномасида реквизит ёки тўлов мақсади хато ёзилган бўлади. Реквизитларни кабинетдан нусха олиб қўйинг, қўлда ёзманг.
Платформанинг етказиб берувчилар учун расмий йўриқномаси: etender.uzex.uz (PDF).
Кейинги қадам
Рўйхатдан ўтиш фақат эшикни очади. Асосий иш ундан кейин бошланади: мос лотни топиш, ҳужжатларни тўғри тайёрлаш ва рақобатбардош нарх қўйиш. Ҳужжатларда нималарга эътибор бериш кераклигини аризалар нега рад этилиши ҳақидаги мақолада ёзганмиз.