Tenderdagi ariza — bu hujjatlar to'plami. Narxingiz eng yaxshisi bo'lsa ham, bitta hujjat yetishmasa yoki eskirgan bo'lsa, ariza baholashgacha yetib bormasligi mumkin. Quyida paketni oldindan yig'ish uchun amaliy ro'yxat: korxona hujjatlaridan zakalatgacha.

Asosiy qoida: aniq ro'yxat lot hujjatlarida

Barcha tenderlar uchun yagona "rasmiy ro'yxat" yo'q. Qonun ishtirokchilarga umumiy talablarni belgilaydi, aniq hujjatlarni esa buyurtmachi har bir lot uchun xarid hujjatlarida ko'rsatadi. Buyurtmachi tovar, ish yoki xizmatning o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib qo'shimcha talablar ham qo'yishi mumkin («Davlat xaridlari to'g'risida»gi O'RQ-684-son Qonun, 37-modda).

Shuning uchun quyidagi ro'yxat — tayanch, u lot hujjatlarining o'rnini bosmaydi. Hujjatlarni o'qiyotganda har bir talab uchun uchta narsani belgilang: qaysi hujjat so'ralgan, buyurtmachining tayyor shakli bormi va hujjat qaysi sanadan eski bo'lmasligi kerak.

1. Korxona hujjatlari

Bular deyarli har bir lotda so'raladi va kamdan-kam o'zgaradi. Ularni bir marta tayyorlab, alohida papkada saqlang.

  • Davlat ro'yxatidan o'tganlik to'g'risidagi guvohnoma — yuridik shaxs yoki YaTT uchun.
  • Ustav (yuridik shaxslar uchun) — amaldagi tahriri, barcha o'zgartirishlari bilan.
  • STIR. Platformada korxona aynan STIR bo'yicha aniqlanadi, shuning uchun u barcha hujjatlarda bir xil bo'lishi kerak.
  • Rahbarni tayinlash to'g'risidagi hujjat — ta'sischilar qarori yoki buyruq.
  • Ishonchnoma — agar arizani rahbar emas, boshqa xodim imzolasa. Unda vakolat aniq yozilgan va muddati o'tmagan bo'lsin.

2. Malaka hujjatlari

Qonunga ko'ra ishtirokchida shartnomani bajarish uchun zarur texnik, moliyaviy, moddiy, kadrlar va boshqa resurslar bo'lishi kerak (O'RQ-684, 36-modda). Buyurtmachi buni hujjat bilan tasdiqlashni so'raydi. Ko'pincha quyidagilar talab qilinadi:

  • Litsenziya yoki ruxsatnoma — faoliyat turi litsenziyalanadigan bo'lsa.
  • Muvofiqlik sertifikati — tovar majburiy sertifikatlanadigan bo'lsa yoki buyurtmachi uni so'rasa.
  • Tajriba — o'xshash shartnomalar, qabul-topshirish dalolatnomalari yoki hisob-fakturalar nusxalari.
  • Xodimlar va texnika — mutaxassislar ro'yxati, ularning diplom va sertifikatlari, texnikaga egalik yoki ijara hujjatlari.
  • Moliyaviy hisobot — odatda oxirgi hisobot davri uchun buxgalteriya balansi va moliyaviy natijalar to'g'risidagi hisobot.

Bir farqni bilib qo'ying: ba'zi talablar majburiy shart (usiz ariza o'tmaydi), boshqalari esa baholash mezoni (ball beradi, lekin yo'qligi rad etishga olib kelmasligi mumkin). Qaysi biri qaysi ekanini xarid hujjatlaridagi baholash mezonlari bo'limidan aniqlang.

3. Ishtirokchiga qo'yiladigan qonuniy talablar

Hujjatlardan oldin ishtirokchining o'zi tekshiriladi. Qonunga ko'ra (O'RQ-684, 36-modda, 2025-yil 1-martdan O'RQ-1005 bilan to'ldirilgan) ishtirokchi:

  • shartnoma tuzishga huquqli bo'lishi;
  • soliq qarzi bo'lmasligi;
  • unga nisbatan bankrotlik tartib-taomillari qo'llanilmagan bo'lishi;
  • insofsiz ijrochilarning yagona reyestrida bo'lmasligi;
  • Bosh prokuratura huzuridagi Majburiy ijro byurosi ma'lumotlar bazasida sud qarorlari bo'yicha bajarilmagan majburiyatlari bo'lmasligi kerak.

Bundan tashqari, ishtirokchi va uning affillangan shaxsi bitta lotda birga qatnasha olmaydi (23-modda). Manfaatlar to'qnashuvini yashirish esa insofsiz ijrochilar reyestriga kiritish asoslaridan biri.

Bu holatlar qanday tasdiqlanishi lotga bog'liq. Ko'pincha buyurtmachi o'z shaklidagi kafolat xati yoki bayonotni so'raydi: reyestrda yo'qligingiz, bankrot emasligingiz, soliq qarzi va affillanganlik yo'qligi haqida.

Maslahat. ERI bilan imzolangan bayonot qog'ozdagi imzoli hujjat bilan teng kuchga ega. Shuning uchun uni imzolashdan oldin amalda tekshiring: soliq kabinetingizda qarz yo'qmi va Majburiy ijro byurosida korxona bo'yicha ochiq ijro ishi yo'qmi.

4. Taklifning o'zi: texnik va narx qismi

Tender va eng yaxshi takliflarni tanlashda taklif odatda ikki qismdan iborat bo'ladi va platforma ikkalasini ham baholaydi.

Texnik qism — texnik topshiriqqa band-band javob:

  • tovar modeli, ko'rsatkichlari va ishlab chiqaruvchi mamlakat;
  • yetkazib berish muddati va sharti (manzil, tushirish, o'rnatish);
  • kafolat muddati va kafolat xizmati tartibi;
  • ekvivalent taklif qilsangiz — mosligini tasdiqlovchi hujjat (texnik pasport, ishlab chiqaruvchi katalogi).

Narx qismi — buyurtmachi shaklida: birlik narxi va jami summa, QQS bilan yoki QQSsiz (lot shartiga qarab; 2026-yilda QQS stavkasi 12%). Narx boshlang'ich narxdan oshmasligi kerak. Narxni qanday hisoblash haqida alohida maqola bor.

2025-yil 1-martdan qonunda ikki bosqichli xarid ham paydo bo'ldi: unda avval texnik takliflar ko'rib chiqiladi, keyingi bosqichda esa yakuniy takliflar beriladi. Bunday lotda qaysi hujjat qaysi bosqichda topshirilishini xarid hujjatlaridan aniqlang.

5. Zakalat va shartnoma ijrosi ta'minoti

Tender va tanlashda zakalat kerakmi va qancha ekanini xarid komissiyasi hal qiladi. Miqdori tanlashda tovar (ish, xizmat) qiymatining 3% idan, tenderda 5% idan oshmasligi kerak (Vazirlar Mahkamasining 276-son qarori, 15-band).

  • Zakalat g'olib aniqlanguncha shaxsiy hisobingizda band turadi.
  • G'olibning zakalati shartnoma tuzilguncha band qoladi. G'olib shartnomadan bosh tortsa, zakalat qaytarilmaydi.
  • Xarid hujjatlarida nazarda tutilgan bo'lsa, zakalat shartnoma to'liq bajarilguncha band qilinib turishi mumkin.

Alohida shartnoma ijrosi ta'minoti (masalan, bank kafolati) so'ralsa, uning shakli va miqdori xarid hujjatlari hamda shartnoma loyihasida yoziladi. Zakalat summasini zakalat hisoblagichida oldindan hisoblab, shaxsiy hisobni ariza kunidan oldin to'ldiring.

Rasmiylashtirish: komissiya o'qiy oladigan paket

  • PDF va o'qiladigan skan. Barcha sahifalar, imzo va muhr aniq ko'rinsin. Xira yoki qiyshiq skan komissiyada ortiqcha savol tug'diradi.
  • ERI bilan imzo. Ishtirokchilar elektron xaridlarda ERI orqali qatnashadi (276-son qaror, 9-band). Kalit muddati ariza kunida o'tmagan bo'lsin.
  • Tushunarli fayl nomlari. Tartib raqami va hujjat nomi yetarli: 01_Guvohnoma.pdf, 02_Ustav.pdf.
  • Hamma joyda bir xil nom va STIR. Korxona nomi, STIR va rahbar ismi guvohnoma, shartnomalar, sertifikatlar va bank ma'lumotlarida bir xil yozilsin. Nom yoki rahbar almashgan bo'lsa, o'zgarishni tasdiqlovchi hujjatni ham qo'shing.
  • Amal qilish muddatlari. Litsenziya, sertifikat, ishonchnoma va ma'lumotnomalar ariza topshirilgan kuni kuchda bo'lsin. Muddati yaqinlashgan hujjatlarni oldindan yangilang.
  • Buyurtmachi shakllari. Shakl berilgan bo'lsa, uni o'zgartirmasdan to'ldiring.

Elektron tekshiruv va 2026-yilgi o'zgarishlar

2025-yil 1-martdan tender va tanlashda elektron tizim takliflarni avtomatik tekshiradi: narx boshlang'ich narxdan oshmaganmi, majburiy maydonlar to'ldirilganmi va biriktirilishi kerak bo'lgan hujjatlar joyidami. Kamchilik bo'lsa, tizim taklifni aniq sababini ko'rsatib rad etadi. Ya'ni biriktirilmay qolgan fayl bilan ariza komissiyagacha ham yetib bormaydi.

2026-yilda islohot davom etdi. PF-259-son Farmonga ko'ra 1-yanvardan ayrim tovar (ish, xizmat)lar uchun yangi raqobatli usul — «takliflar so'rovi» joriy etildi, 1-iyuldan esa takliflar faqat elektron shaklda baholanadi. Bu hujjatlar bilan ishlash tartibiga ta'sir qilishi mumkin, shuning uchun har bir lotda qaysi usul qo'llanayotganini va talablar ro'yxatini alohida tekshiring. Asosiy hujjatlar va havolalar Qonunlar sahifasida jamlangan.

Keyingi qadam

Paket yig'ilgach, uni topshirishdan oldin yana bir bor tekshiring. Arizalar ko'pincha narx sababli emas, eskirgan, yetishmayotgan yoki noto'g'ri rasmiylashtirilgan hujjat tufayli rad etiladi — eng ko'p uchraydigan holatlarni arizalar nega rad etilishi haqidagi maqolada tahlil qilganmiz. Tekshiruvni tizimli qilish uchun bepul chek-listni yuklab oling, notanish atamalarni esa tender lug'atidan toping.