Auksion davlat xaridlarining eng sodda, lekin eng qattiq usuli. Bu yerda tajriba yoki chiroyli hujjatlar ball bermaydi: g'olib bitta mezon bo'yicha aniqlanadi, u ham bo'lsa eng past narx. Shuning uchun auksionda narxni eng ko'p tushirgan emas, o'z chegarasini oldindan bilgan ishtirokchi haqiqiy yutuqqa chiqadi.

Auksion qanday ishlaydi

Buyurtmachi xarid.uzex.uz platformasida e'lon joylaydi va boshlang'ich narxni belgilaydi. Bu u to'lashga tayyor bo'lgan eng yuqori summa. Auksion davomida ishtirokchilar narxni shu summadan pastga qarab tushiradi, e'londagi shartlar asosida eng past narxni taklif qilgan ishtirokchi g'olib bo'ladi.

  • Narx qadamlab pasayadi. Qadam o'lchamini operator vakolatli organ bilan kelishib belgilaydi, u boshlang'ich narxning 3 foizidan oshmaydi.
  • Faqat pastroq taklif qabul qilinadi. Tizim boshlang'ich narxdan va boshqa ishtirokchi taklifidan past bo'lgan narxnigina qabul qiladi. Auksion davomida bir necha marta taklif berish mumkin.
  • E'lon oldindan chiqadi. Buyurtmachi e'lonni auksion tugash sanasidan kamida besh ish kuni oldin joylaydi. Bu vaqt hisob-kitob uchun berilgan, undan foydalaning.
  • Oxirgi daqiqa qoidasi. Auksion e'londa ko'rsatilgan vaqtda tugaydi, lekin oxirgi taklif kelib tushganidan keyin kamida o'n daqiqa o'tmaguncha yopilmaydi.

Auksion narx asosiy mezon bo'lgan standart tovarlar uchun qo'llanadi. Qaysi xaridlar auksion orqali o'tkazilishi «Davlat xaridlari to'g'risida»gi Qonunning 52-moddasida belgilangan. Elektron do'kondan farqli ravishda bu yerda narx jonli raqobatda shakllanadi, tenderdan farqli ravishda esa sifat va tajriba alohida baholanmaydi.

Zakalat: auksionga kirish sharti

Auksionda qatnashishdan oldin birjadagi shaxsiy hisobingizga boshlang'ich narxning 3 foizi miqdorida zakalat kiritasiz (VMning 276-son qarori bilan tasdiqlangan nizomning 14-bandi). E'tibor bering: zakalat sizning taklifingizdan emas, boshlang'ich narxdan hisoblanadi. Boshlang'ich narx 200 mln so'm bo'lsa, zakalat 6 mln so'm bo'ladi.

  • Siz yetakchi bo'lib turganingizda zakalatingiz band. Boshqa ishtirokchi pastroq narx taklif qilishi bilan u blokdan chiqadi.
  • G'olib bo'lsangiz, zakalat shartnoma bo'yicha majburiyatlar to'liq bajarilguncha yoki shartnoma belgilangan tartibda bekor qilinguncha band turadi.

Summani zakalat hisoblagichida tez tekshirish mumkin.

Auksiondan oldin: to'xtash narxingizni hisoblang

Auksionning eng katta xavfi hayajon. Raqobatchi narxni tushirdi, siz ham tushirasiz, u yana tushiradi, va bir necha daqiqada siz zararga ishlaydigan shartnomani "yutib olasiz". Buning oldini olishning yagona yo'li auksion boshlanishidan oldin zararsiz narxingizni aniq bilish.

  • Tannarx: yetkazib beruvchidan olingan, amal qilish muddati ko'rsatilgan yozma narx.
  • Logistika: yetkazish, yuklash-tushirish, kerak bo'lsa omborlash.
  • Birja va bank xarajatlari: platforma xizmat haqi, bank komissiyalari.
  • Pulning band bo'lishi: zakalat va to'lovni kutish davrida aylanmadan chiqib turgan mablag'.
  • Soliqlar: QQS to'lovchi bo'lsangiz, 2026-yilda stavka 12%. Narx QQS bilan yoki QQSsiz ko'rsatilishini lot shartidan tekshiring.
  • Xavf zaxirasi va minimal marja.

Hisobning to'liq tartibi va misol jadvali tender narxini hisoblash haqidagi maqolada bor. Tez hisoblash uchun narx-marja hisoblagichidan foydalaning: foyda foizini 0% qilsangiz, zararsiz narxingiz chiqadi.

Narxdan tashqari yana uch narsani tekshiring: tovar texnik talablarga band-band mos kelishini, yetkazish manzili va muddatini hamda to'lov shartlarini. Uzoq tumanga yetkazish yoki qisqa muddat narxga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiladi.

Maslahat. Ikkita raqamni yozib, auksion paytida ko'z oldingizda saqlang: maqsadli narx va "bundan pastga tushmayman" chegarasi. Qaror hisob-kitob paytida qabul qilinadi, auksion ekranida emas.

Auksion paytidagi strategiya

  • Chegaradan pastga tushmang. Bitta lotni boy berish zarar keltiradigan shartnomani bajarishdan arzonroq.
  • Oxirgi soniyaga umid bog'lamang. Auksion oxirgi taklifdan keyin kamida o'n daqiqa davom etadi, shuning uchun "so'nggi daqiqada ilib ketish" ishlamaydi. Natija kim birinchi to'xtashi bilan hal bo'ladi.
  • Har bir taklifni o'ylab bering. Bergan narxingiz sizning majburiyatingiz: boshqa hech kim pastroq taklif bermasa, aynan shu narxda shartnoma tuzasiz.
  • Texnika tayyor bo'lsin. Auksionni barqaror internetli kompyuterdan kuzating, ERI kalitining amal qilish muddatini oldindan tekshiring.
  • Hisobda mablag' bo'lsin. Zakalat va birja xizmat haqi uchun pul auksion kunidan oldin tushgan bo'lishi kerak: bank o'tkazmasi bir kundan ko'proq vaqt olishi mumkin.

Yana bir yangilik: 2026-yil 1-apreldan PF-17 farmoniga ko'ra budjet buyurtmachilarining xaridlarida mahalliy ishlab chiqaruvchilarga importga nisbatan narx imtiyozi joriy etilgan. U aniq lotda qanday qo'llanishini lot shartlaridan tekshiring, foizlar va hujjat qonunlar sahifasida.

G'olib bo'lgandan keyin

Auksion tugagach, shartnoma platformada elektron shaklda rasmiylashtiriladi va ERI bilan imzolanadi. Imzolashning aniq muddati lot shartlarida va platformada ko'rsatiladi, uni o'tkazib yubormang. Agar lot shartlarida shartnoma ijrosi ta'minoti talab qilingan bo'lsa, uni ham oldindan tayyorlab qo'ying.

Shundan keyin asosiy ish boshlanadi: tovarni shartnomadagi miqdor, sifat va muddatda yetkazish, qabul-topshirish dalolatnomasi va elektron hisob-fakturani rasmiylashtirish.

Xavflar: yutib, keyin voz kechish

  • Zakalat yo'qotiladi. G'olib shartnoma tuzishdan bosh tortsa, zakalat qaytarilmaydi va buyurtmachi hisobiga o'tkaziladi.
  • Insofsiz ijrochilar reyestri. Shartnomani imzolashdan bosh tortish reyestrga kiritish asoslaridan biri. Reyestrdagi kompaniya 2 yil davlat xaridlarida qatnasha olmaydi.
  • Kechikish uchun penya. Yetkazib berish kechiksa, har bir kun uchun bajarilmagan qismning 0,5 foizi, jami 50 foizdan oshmagan miqdorda penya to'lanadi (670-I-son Qonun, 25-modda). Summani penya hisoblagichida ko'ring.

Ko'p uchraydigan xatolar

  • Narxni auksion paytida taxminan hisoblash. Hisobsiz qilingan har bir qadam foydani yeydi.
  • Zakalatni o'z taklifidan hisoblash. U boshlang'ich narxdan olinadi, natijada hisobda pul yetmay qoladi.
  • Yetkazib beruvchi narxini yozma tasdiqlatmaslik. Auksiondan keyin narx ko'tarilsa, farq sizning cho'ntagingizdan chiqadi.
  • Texnik topshiriqni o'qimasdan qatnashish. Tovar talabga mos kelmasa, g'alaba muammoga aylanadi.
  • Raqobatchini "sindirish" uchun zararga tushish. Bir lotni yutish uchun zarar ko'rish biznes emas.

Keyingi qadam

Keyingi auksiondan oldin bitta ishni qiling: tanlagan lotingiz bo'yicha zararsiz narxni hisoblagichda chiqarib, yozib qo'ying. Atamalar tushunarsiz bo'lsa, tender lug'atiga qarang.